Paranoid:

Ek het myself nog nooit geklassifiseer as ‘n “germophobe” nie.  Dit gese, ek was nog altyd my hande sonder dat my ouers dit vir my geleer het.  Ek is daai ou wat die man wat voor my in die badkamer was en nie sy hande was nie snaaks aankyk in ‘n restaurant, veral as hy net na die kamerverlaat episode sy vrou se hand vashou en aan haar wang streel.

Vanoggend sit ons tweetjies hier omring met spuitbotteltjies van alle groottes gevul met ontsmettingsmiddels.  En skielik begin ons onwillekeurig dinge om ons ontsmet, die remotes, die selfone en ook selfs die laptops, so hierdie boodskap word vanaf ‘n gereinigde keyboard getik, so julle is veilig.  Ons gaan egter ‘n entjie verder, want nou ontsmet ons ook die ontsmettingsmiddel botteltjies, en ook die deurknoppe, krane en die toilet se silwer spoel gadget.  En skielik kyk ons mekaar vreemd aan en lag oor dit, want ons wonder wat ons nog kan ontsmet, die ligskakelaar, die lighter en die tuinslang waarmee blommetjies natgegooi word?

Dit word heel duidelik dat ‘n mens se gedagtes so ingesuig word op dinge waarop ‘n mens fokus, en mens sukkel om daarvan weg te kom.  Mens hou die telling van die infeksies intens dop op CNN en vir objektiwiteit Al Jezeera en ook soms soos ek dit noem die “nie-lockdown kaskenades” op eNca.  En skielik besef ek in ‘n oomblik wat ook die impak is van die blootstelling op my psige.  Gisteraand kyk ons Binnelanders, en ek wonder onwillekeurig hoekom hulle met hulle lewens aangaan, hande skud en drukkies uitdeel.  Sien net hoe consumed ‘n mens kan raak en gebreinspoel word deur alles wat om ons gebeur?

Nie een van ons is al ooit blootgestel aan situasies soos hierdie nie, en almal besef dat ons lewens nooit ooit weer dieselfde gaan wees nie.  Moontlik gaan daar in die toekoms orals by ingange iemand wees wat jou hande gaan spuit, en in restaurante ook ‘n botteltjie ontsmettings goed wees, so langs die Tabasco.  Ons sal nie weet nie, maar glo my vry, paranoid gaan ons bly.

Die ou mense het gese:  “Alles wat ‘n TE is, is verkeerd, behalwe te voet, te perd en tematies”.  Vanoggend se oefening het my laat besef dat dit eintlik heeltemal te erg kan word en jou hele gedagte kan oorneem.  Ons weet ook dat die lewe oor balans gaan, ja, jy moet jou hande was, maar as dit te erg word, dan het jy ‘n probleem.  As jy elke keer jou partner wil ontsmet voor jy haar ‘n drukkie gee, selfs al weet ons ons was nerens, gaan ‘n hele boel ander dinge ook verlore gaan. 

Vandag skryf ek nie lank nie, nie dat ek aan nog iets gedink het om te gaan ontsmet nie, maar eerder omdat ek my eie raad wil volg.  Miskien vandag, moenie so paranoid wees oor Covid-19 nie, skakel bietjie in op ‘n ander kanaal, lees ‘n boek, kyk ‘n film, gesels met mekaar, scroll verby die dinge op Facebook oor Covid, en leef bietjie vir ‘n verandering.  Probeer so effens normaliteit in jou lewe kry.

Ons weet tog al jare lank dat jou brein net op een ding op ‘n slag gefokus kan bly.  As jy bewus is van ‘n sekere tipe kar in wit, gaan jy dit orals om jou raaksien, maar as jy skielik bewus word van iemand wat ‘n rooi cabriolet ry, gaan jy skielik meer rooi cabriolet’s raaksien.  En as jy jou fokus verander, gaan jy dit beslis regkry om deur jou dag te kom en sodoende jou swaarkry met lekkerkry te kan klaarkry

Ons Grendelstaat storie

Met ons almal wat in n grendelstaat verkeer, het ek besluit om so ‘n paar vriende nader te hark om saam met mekaar ‘n storie te skryf op Whatsapp. Hoe dit werk is dat elkeen ‘n nommer toegedeel word en jy mag dan net ‘n sinnetjie of 2 in volgorde skryf. Ons is nou op dag 5 en sommiges het nou al uitgeval, maar ons hou aan.

Wat dit interresant maak, is dat die storie projek ons presies ‘n idee gee van hoe die wereld werk. Toe ek daardie eerste dag om 12:00 die storie met slegs ‘n gedagte begin het, het niemand ‘n idee gehad waarheen die storie lei nie. Daar was geen formele tema of niks nie, net soos ons lewens is.

Elke dag en elke oomblik is daar ‘n sinnetjie of ‘n gedagte of ‘n ervaring wat bygelas word. En omdat ons ‘n hele spul is, het ek na elke plasing in my kop probeer om te dink hoe en wat ek kan skryf om die storie in my idee-rigting te laat vloei, maar dit werk toe nie so nie. Net as jy dink oor wat jou karakter gaan moet doen, kom die ouens voor jou met ‘n ander rigting wat jou dwing om effens meer kreatief te wees.

Dit gebeur telkemale met ons, wie van ons sou byvoorbeeld 2 maande terug gedink het dat ons hier sou sit? Ek het self nie kon glo hoe my lewe gedraai het oor die laaste tyd nie. Dinge wat ek beplan het en oor gehunker het het totaal en al in ‘n ander rigting gegaan as wat ek ooit sou gedink het.

Ons is almal so vasgevang en kinderlik hardkoppig oor ons idees van waar en hoe ons lewens uitgespel en uitgekaart moet word, en word kinderlik ongelukkig wanneer dit nie so uitwerk nie. Kyk net hoe absoluut is ons teruggeruk uit ons storie wat ons mee besig was voor die lockdown? Ja, en soms is dit onaangenaam en seer, en soms het ons nodig om ‘n totale kopskuif te maak. Hierdie Covid ding het ons so daaraan herinner aan hoe dinge in ons storie in ‘n oogwink kan verander. Ons weet dit erens diep binne ons, maar ons is seker nooit heeltemal reg vir sulke veranderings nie. In ons storie-groepie kan jy nie heeltemal lank vooruit dink nie, die persoon voor jou moet eers klaar plaas voordat jy kan dink en skryf, en jy moet kreatief wees, want dit is soms heeltemal anders as wat jy verwag, hoe frustrerend dit ookal is.

Ek het die bydraers ingedeel volgens nommers en die deelnemers kon nie kies wie voor hulle is nie, net soos ons ook maar net vrede moet maak met die sinnetjie en aksie wat voor jou gebeur. Hoe jy ookal beplan, kan jy nie die persoon voor jou coach om te post wat jy graag wil sien nie. En ook kan jy nie bepaal wat die persoon na jou gaan plaas nie, al waaroor jy beheer het is daardie enkele oomblik wanneer dit jou beurt is en die kollig op jou is. Jy het in die lewe slegs hierdie oomblik en wanneer dit jou beurt is om jou merk te maak.

Die mense wat ek gevra het om deel te word van die storieboek, is nie professionele skrywers nie, en ek ken mekaar nie, dit is net random. Op dieselfde manier het die deelnemers hier dus nie ‘n keuse van wie hulle saam mee moet skryf nie. Ek en jy het ook nie soveel beheer oor ons lewens dat ons altyd kan besluit wie die perfekte spannetjie in ons lewens is nie. Jou ouers, kinders, vriende, spesiale mense is net so random.

Maar skryf moet jy skryf, en soms hulle hinkepink idees inwerk in die storie. Ons storie gaan tien teen een nie die bestseller lys haal nie, mens weet nooit, maar skryf word hy geskryf. Te veel kere verwag ons van die lewe om eers die perfekte karakters, perfekte skrywers, perfekte omstandighede of perfekte tema te he, voordat ons skryf. Intussen gaan die tyd by ons verby, en mis ons soveel dinge.

Ek het nou al die storie, soos hy ontwikkel, met ‘n paar ander vriende gedeel, en sommige van hulle is nou ontsteld omdat ek hulle nie bygebring het nie en uitmis, en ander put soveel genot uit ons storie, hoe amateur dit ookal is, en kan nie wag vir wat volgende gaan gebeur nie.

In hierdie 5 dae het daar mense weggeval, oor welke rede ookal, party was te besig of het gevoel dat hulle werk en dalk ander in die steek gaan laat omdat hulle nie gou genoeg kan antwoord nie. Hulle is ook deel van die storie, al het hulle stem stil geraak. Soms, wanneer jy jou storie skryf word sekere deelnemers uit jou lewe gehaal, soos ek as moderator hulle verwyder. Ek as moderator kan nou vir ure met hulle redeneer om nie uit te klim nie, en eerder te bly, maar ek verstaan dat elkeen ook terselfdertyd met hulle eie ander storie besig is, wat vir hulle belangriker is as om op my en my storie alleen te fokus.

Die storie gaan aan, wie ookal uitval en wie ookal bykom, of jy nou self jou reeltjie skryf of nie. Ons het ‘n reeling dat indien die persoon voor jou binne 2 ure nie reageer nie, dan mis hulle hulle beurt. Die storie van die lewe werk ook so, as jy nie deelneem en jou deel bydrae nie, jou storie gaan aan, met jou of sonder jou.

En so het daar ook mense bygekom, en alhoewel ons daardie een ou mis wat die hele tyd iets spesiaals bygedra het, kom ek nou agter dat die impak van hierdie nuwe skrywer dalk baie meer en beter bydrae lewer tot ons storie. En soms, net soms kom hulle oor ons pad, sonder dat ons dit gesoek het, en met die vreemdste en kronkelste van draaie. Om die rede moet ‘n mens altyd bly glo in die proses en nie sommer van die staanspoor jou neus optrek vir nuwe impak skrywers in jou storie nie. Dit is dalk net die katalisator wat jou storie woema en meer betekenis gee, en wees eerder dankbaar vir dit as om te top oor die een skrywer wat nou nie meer deel van die proses is nie.

So tussendeur ook besef jy dat jy nie altyd die regte antwoord het nie, of dat jy onseker is oor wat om te plaas. Ons het so ‘n paar deelnemers wat saam met hulle geliefdes en gesinne saam die storie volg en saam besluit wat om te plaas. Daar is ook my vriendin wat ook soms vashaak en dan vir my vra om te help, en net so help sy my ook wanneer ek vashaak. Op hierdie oomblik in ons bestaan is ons afgesny van so baie dinge om ons en ons vryheid is ge-impakteer. Dit beteken nie dat ons storie ophou nie, en dat ons die storie alleen moet aanpak nie. Hoe gelukkig is ons met tegnologie dat ons kan Zoom en Houseparty en saam met mense wat ver is ons storie kan skryf? Van ons 16 wat saam skryf is ons hier en daar saam met iemand wat ons storie help skryf en ons ruimte deel, maar oor die algemeen is ons ver verwyder van mekaar. Dit is nie perfek nie, maar ons skryf saam aan mekaar se storie.

Dit is pret, vir my in elkgeval, en elke keer as ons whatsapps hier in die huis piep, spring ons beide op en kan nie wag om te sien wat wie geplaas het nie. En dan bespreek ons, ons is verbaas of verheug en skielik in ons koppe begin ons beplan wat ons gaan plaas, maar weereens nie altyd soos ons dit verwag nie. Die grootste ding hiervan is dat dit pret moet wees, en terwyl ons in ons slegste omstandighede in menseheugenis ons bevind, kan ons steeds lag en geniet en die storie skryf na die beste van ons kragte. Dit was tog die doel van die oefening, om iets te doen en aan die gang te hou wat ons aandag so bietjie aftrek en iets lekker kan doen, te midde van omstandighede. Vir baie mense hou hulle op om te skryf wanneer dinge bietjie taai en sleg word. En een van my vriendinne se kommentaar hierop is: “Ek is nie ‘n skrywer nie, ek kan nie skryf nie, en as dit nie hiervoor was nie het ek nooit geskryf nie”. As jy in die lewe wag vir alles om eers perfek te wees VOOR jy jou storie skryf, sal jy tien teen een nooit tot skryf kom nie.

Ons het, hier waar ons nou sit, nie baie keuse en beweegruimte nie. Soos in ons storie het nie een van ons enige idee of waarborg waar ons storie saam met Covid gaan eindig nie, en dit maak baie mense paranoid en vol vrees. Ons oefening het my gewys dat ons geen idee het, OOIT, waar ons lewens heen gaan en gaan eindig nie. Ons weet nie wie gaan aan die einde van 21 dae as deelnemers gaan oorbly nie, ons weet nie of ons held noodwendig gaan leef aan die einde van die storie nie, en of ons ooit gaan uitvind wat die geheim in die klein dorpie is nie. Aan die een kant sou die lewe makliker gewees het as ons die uiteinde en die laaste hoofstuk eerste kon lees, maar dan spoil jy eintlik die boek vir jouself. Ons storie, en so dink ek moet ons die lewe sien, se sin gaan oor dat ons bly skryf, al is dit met rukke en stote, al moet ek as moderator soms aanpor en herinner, al kan jy nie perfek skryf nie, al maak jy spelfoute, almal mag deelneem.

En deur dit alles het ons een belangrike ding om te onthou, soos ons storie whatsapp en data het om te kan skryf, so het God ook vir elkeen van ons al die ruimte van lewe geskep en die hele houer met lego blokkies op die mat uitgegooi om mee te bou. En die lekker, en ja soms scary ding, is dat jy jou storie kan bly bou, saam met die mense om jou, sonder dat jy ‘n finale plan of aanwysings het.

Dit is vrye wil, al voel dit soms dat jy ingeperk is, God jou nie beperk in jou denke en data nie, en jy jou storie kan afhandel, te midde van die twist en turns waaroor jy geen beheer het nie.

Trou is nie perdekoop nie!

Die oumense het mos gese: “Trou is nie perdekoop nie”. En so wanneer ons in isolasie sit, word almal mos ‘n denker oor die lewe in geheel. Een ding is seker dat die lewe nooit weer dieselfde gaan wees na Covid-19 nie.

Ons spekuleer en filosofeer heen en weer oor baie dinge, maar ook ons verhoudinge waarin ons is, met ons self, met ons kinders en ook ons liefdesverhoudinge. Sommiges sit en wonder ook oor hulle toekomstige verhoudings. En een dinge is seker, daar is nie een antwoord of een resep nie, daar was nog nooit en daar sal ook nooit wees nie. Salomo het gese dat in al sy wysheid, selfs nie eers hy die antwoord het nie, selfs nie eers met sy hele harem, wil dit voorkom of hy dalk ook nie sy mind kon opmaak nie. Maar al wat ons kan doen is om te spekuleer, al is dit uit ons eie ervaring. Daar is wel riglyne vir ‘n suksesvolle verhouding, met wie ookal wat ons kan nastreef.

Ek het baie troues in my lewe gedoen, en een van my gunsteling analogie prentjies van ‘n verhouding is die beeld van ‘n mens se liggaam, as ‘n metafoor van hoe ‘n gelukkige verhouding behoort te wees.

Ons is redelik bewus van wat jou liggaam inhou. Die eerste ding is dat jou liggaam nie altyd “perfek” is of kan wees nie, want waaraan sal jy dit nou meet? Dit is ‘n goeie ding om jou hare te laat doen en grimering aan te wend om jou liggaam te probeer beter maak. Baie verhoudinge gaan ten gronde wanneer jy dit net as vanselfsprekend aanvaar. Dit is ‘n goeie ding om eerstens te besef dat jy moet moeite doen, net soos wat jy nie net die oggend opstaan en net so met jou pajama’s werk toe gaan nie, moet jy ook met alle verhoudings in jou lewe probeer om dit mooier en meer aanloklik te maak vir jouself in die spieel en vir die mense om jou.

Daarmee saam moet jy jou liggaam oefen en gesonde kosse eet. Die spreekwoord lei: “garbage in, garbage out”. Natuurlik nou met die lockdown kan jy nou nie gym toe gaan nie, en kan jy ook maklik jou gesig met allerhande dinge voer. Ons besef dat eksterne faktore ons lewens kan en gaan beinvloed, maar wat jy jou liggaam voer, gaan gevolge he. Nie net fisiese dinge nie, maar ook emosionele en intellektuele dinge van buite beinvloed ons. Wie en wat jy toelaat in jou lewe, sal aanhou.

Derdens moet jy besef dat wie iemand is, is wie hulle is. Jy kan hoe hard probeer en kosmeties jou liggaam probeer verander, maar heel in die essensie van alles, mense verander nie. Jy het nou een maal ‘n groot beenstruktuur, en jy kan die beste maak wat jy wil, “but you will always be big boned”. Jy kan doen wat jy wil, jy kan nie aan jou lengte verander nie.

Dus, aanvaar wie jy en wie iemand is, soos hulle is, en verstaan dat jy nie met al die “putty” in die wereld iemand kan verander nie. As jy nie iemand KAN aanvaar soos hulle in hulle essensie is nie, gaan jy permanent ongelukkig wees. Dit is ‘n keuse, maar onthou net ook dat jy nie self volmaak is nie, maar as jy nie iemand kan blindelings aanvaar nie, sal jy nooit gelukkig wees nie. Baie mense het sulke lysies van hoe jou ideale maat lyk en doen, maar as jy jou lysie net eenvoudig kan vergeet en iemand aanvaar vir wie en wat hulle is, dan gaan jy gelukkig wees. As jy nie vir mense kan verduidelik of ‘n lysie opnoem van hoekom jy by iemand is nie, dan is jy waarlik gelukkig en lief.

Soms is die lysies die dinge wat ons weerhou van ons sielsgenote, want ons kyk so vas teen dit dat ons nooit die moeite doen om iemand in hulle diepste te leer ken nie. Wanneer jy nie werklik weet of vir iemand kan verduidelik hoekom jy vir hulle lief is en by hulle is nie, jy is net, dan is dit wie en waar jy moet wees.

Wanneer ons na ons liggame kyk, is daar twee belangrike faktore waarop jy moet let. Die belangrikste daarvan is dat daar sekere dinge is waarvan daar 2 is, en sekeres waarvan jy net een het. En hier is waar ‘n verhouding interresant word.

Dit waarvan jy 2 het, oe, ore, arms, hande, longe, bene en voete. ‘n Verhouding is tussen 2 mense, en soos met die dinge wat jy 2 van het, is elkeen nie 100% dieselfde in sterkte nie. Hulle sien verskillend, hoor verskillend en doen verskillend. En jy het ‘n dominante een, jy is byvoorbeeld of regs- of linkshandig. Ons dink baie keer verkeerdelik dat ons alles in gelyke mate moet kan doen, maar dit is onrealisties. Elke een in die verhouding MAG die wereld anders sien, anders ervaar. En belangrik ook, al verloor ek my een arm, kan ek leer om met een arm alles en meer te doen as wat sekere mense met 2 kan doen.

So, vir die liggaam om te funksioneer het jy nie noodwendige 2 arms nodig nie, en hulle het ook nie nodig om ewe sterk te wees en gelyktydig dominant en gelyk te wees nie. Laat die ander toe met hulle krag en swakheid, wees jy die dominante krag waar die ander een swak is, en onderdanig waar die ander een sterk is. Maar ondersteun ook, hou die spyker vas dat die een met die krag die spyker inslaan omdat hulle meer krag agter die hamer kan wees. As jy pale toe skop en jy is regtervoet dominant, is jy die een wat moet vastrap om die regtervoet te help om deur die bal te swaai. Die 3 punte as die bal deur die pale seil is julle beide s’n, en as julle mis skop, deel julle saam die teleurstelling.

Die funksionering van die 2’s in jou liggaam, kan ook nie werklik gebeur as die dinge wat jy slegs een van het nie bestaan nie. Jou brein is slegs een (al het hy 2 dele in die eenheid). As jou liggaam in 2 gedagtes is en verwarrende boodskappe na die ledemate toe stuur, kan en gaan niks gebeur nie. Eers wanneer jy in ooreenstemming is, dan kan die skop plaasvind. Die brein is ‘n wonderlike ding, en daarom het jy ook ‘n wonderlike ding dat jy kan beredeneer. “A house devided falls”, is net so belangrik. As die verhouding waarin jy is nie ‘n universele en duidelike ooreenstemming het nie, beteken jou ledemate absoluut niks. Wat op die ou einde nie beteken dat jy moet of mag toelaat dat jy in ‘n rigting gedomineer word nie, gladnie. Dit is juis wanneer mense meer outomaties in harmonie dink, wat dinge fenominaal vermag kan word. Dit maak dit ook natuurlik makliker om met iemand te assosieer wat op dieselfde golflengte en intellektuele vlak as jy is.

Die ander belangrike “1” in jou liggaam is jou ruggraat, wat eintlik die raamwerk is wat die hele spul bymekaar hou. Die ruggraat hou nie net alles bymekaar nie, dit is die ondersteuning van die dinge in jou liggaam. So, mense voel pyn wanneer hulle voel dat daar geen ondersteuning is nie. As daar nie die raamwerk is nie, dan is dit soos ‘n amoeba, rigstringloos wat nooit ‘n spyker sal kan inslaan of ‘n bal kan skop nie. Ondersteuning se doel moet wees dat dit tot beide se voordeel is. Onthou dat die rigstring in die middel is en nie net een kant ondersteun en nie die ander nie. Daar is baie dinge wat ons sien as die rugstring van ‘n verhouding, ‘n huweliksertifikaat, kinders, godsdiens, finansiele sekuriteit ens. ens. Die rugstring is versteek en leef en kom binne in die liggaam voor. Dit is die ongeskrewe dinge wat ons nie altyd sien of weet of kan beskryf nie, jy weet dit is of daar of nie daar nie. Dit is die wil in jou, wat uit jouself kom om daar en by die persoon te wil wees, sonder reels of regulasies. Net daar te “wees” vir mekaar, sonder twyfel. Dan kan jy pale toe skop en fokus op die pale en die rigting en hoe hard jy moet skop, maar as jy heeltyd twyfel of jou rugstring jou “back” het, sal jy nie kan funksioneer nie.

En seker die heel belangrikste is die HART. Ons voel liefde in ons hart. Dit is daardie gevoel wat deur jou liggaam ruk as ‘n persoon jou bel, whatsapp of jy hulle sien. In daardie oomblik vergeet jy van of jy links of regshandig is. Jy gee nie werklik dan om oor wat jy sien of wat iemand jou kan bied nie. Jy wonder in daardie oomblik NIE oor enige iets nie, jy voel slegs die krag van die bloed wat druk en vloei deur jou are. Die perd wat jy koop en opsaal kan die mooiste Arabier wees met al die regte papiere en pedigree, maar as daar nie deur sy are bloed pomp nie, gaan hy nooit vir jou die resies kan hardloop nie. Sonder werklike onvoorwaardelike liefde in jou hart maak dit ook nie saak hoeveel krag jy het nie, jou sterk hand en geoefende bene gaan blou word en sal eventueel geamputeer moet word, en stelselmatig gaan die hele liggaam sterf.

Ongelukkig is liefde, soos Salomo ook se, “onverstaanbaar”, jy het dit, of jy het dit nie. En as jy dit het, is dit nie soos ‘n virus wat jy van kan herstel nie. Liefde is nie ‘n ligskakelaar wat jy aan en af kan skakel nie. Sodoende het jy daarom ‘n verantwoordelikheid teenoor jouself en die ander ledemaat in die verhouding wat jy kies. As jy nie daar is met alles in jou nie, skep jy verwagting van die ander ledemaat dat hulle bloed van jou hartkamer gaan ontvang, maar daar is geen werklike effort nie, en so staan hulle ‘n goeie kans om te sterf.

En die heel belangrikste van als, jy kan nie in ‘n verhouding wees waar jy slegs verwag van die ander om vir jou bloed te gee nie, en net so mag jy ook nie net daar wees om bloed te gee en niks terug te ontvang nie.

En die fenominale “geluk” in jou lewe en verhouding kom wanneer jy in HARMONIE al hierdie dinge het, nie noodwendig in volmaaktheid nie!

Dag 1

Nogal vreemd hoe mens weke voorberei om te preek en op ‘n tema besluit wat dalk so bietjie snaaks voel in hierdie tyd.  Hier is my preek wat ek 22 Maart sou gedoen het, maar gekeer is en nie mag gedoen het nie, so nogal ironies.

Jy mag!

Toe my seun Hugo so 4 jaar oud was, is ek en my eks oppad met hom na ‘n braai toe.  Ons weet toe ook dat daar ‘n vriend van haar gaan wees wat sy arms as kind in ‘n frats ongeluk verloor het.  Soos ouers mos maar maak as opvoeders, begin ons Hugo voorberei oor mense wat anders lyk en dat hy nie moet staar vir die oom nie.  Nie dat die vriend van ons ‘n probleem het nie, maar eerder as deel van ons opvoeding.  Daar aangekom skud hy beleef hand met al die mense en gee die tannies drukkies, en toe hy voor die vriend gaan staan se hy:  “Ja, jy het seker aan ‘n warm stoofplaat gevat”.

Voor jy kinders het, lees jy natuurlik al die boeke oor opvoeding en hoe jy die beste kampioenkind moet grootmaak.  Jy lees al die sielkundiges se analises en hoe jy hulle positief moet grootmaak, net om na ‘n ruk agter te kom hoeveel keer jy se, nee, uh-uh, los, moenie vat nie en passop.  En stelselmatig besef jy hoe jou kind eintlik begin verstaan en leer dat die lewe perke het en dat die lewe soms ‘n gevaarlike plek kan wees en jy nie KAN aan alles vat en alles uitprobeer nie, want die wereld is gevaarlik.

Verder glo jy mos dat jou bloedjie die heel beste ding is wat die wereld nog ooit getref het.  Jy vertel oor en oor vir hulle hoe spesiaal hulle is en dat hulle enige iets in die lewe kan vermag, the world is your oyster.  So kom die skool dan in hulle lewens in, en kom hy of sy agter met die eerste plat resies in Graad 1 dat hy/sy dalk nie ‘n Usain Bolt gaan wees nie.  Jy neem foto’s van jou laaitie op die gholf dryfbaan met sy Little Tiger stokkies en post dit op Facebook as “die NUWE ERNIE ELS”, net om later te besef dat hy maar eerder op iets anders in die lewe sal moet fokus.  Op daai eerste paar rapporte sien jy ook dat hy/sy nie noodwendig die nuwe Einstein of Sheldon gaan wees wat by MIT hoogleraar in Wiskunde gaan word nie.

Dan, as goeie ouer rasionaliseer ons dit by hulle en gee hulle hoop dat baie mense soms eers later ontwikkel en hy net moet aanhou.  Jy vertel die Google stories van Einstein wat nie goed op skool gedoen het nie, en dat daar nog hoop is.  Maar stelselmatig, gepaardgaande met die idee dat die wereld ‘n gevaarlike plek is, kry jou kind ook die idee dat Hy/Sy nie goed genoeg vir die wereld is nie.

Dit word nog vererger in die sosiale interaksie met mense om hulle.  Hoeveel trane het jy al afgevee van jou kind wat nie genooi word na ‘n speelsessie by hulle favourite maatjie nie.  Hy/sy ervaar dalk ook jou en jou eks se egskeiding en natuurlik blammeer kinders hulleself ook soms, en begin besef dat die wereld nie net gevaarlik is, en hy en sy nie goed genoeg is nie, maar ook dat die wereld hier diep binne seermaak.

En soos wat die teleurstellings opgaar, so groei ook die idee dat jy dalk nie mag wees wie en wat jy is nie, en so kasty hulle hulleself in hulle binneste.  En om dit te vererger, moet hulle dan ook die preek van die nabygelee dominee met skoolopening hoor oor die deel uit die Bybel oor talente en dat jy dit nie onder die maatemmer moet wegsteek nie.  Nou moet jy ook nou weer skuldig voel bo en behalwe al die onsekerhede en pyn wat jy reeds het.

Die skuldgevoel word ook vererger as jy deel van georganiseerde Christelike geloof ook is.  Jy hoor oor en oor hoe jy in sonde ontvang en gebore is en dat die wereld om jou so is, as gevolg van sonde.  Volgens Psalm 51 “want ek is ‘n sondaar gebore en was dit voor my sonde”.  Ek onthou dat ek in myself, toe ek bietjie meer verstand gekry het, gewonder het oor die sin van die lewe as gevolg daarvan.  Dit het vir my gevoel soos ‘n verdoemende scenario, as ek nou maar so gemaak is, is ek dalk ook so laat staan, en word gestraf vir iets wat beslis nie MY keuse was nie, deur ‘n God van liefde?  Kan dit die lewe en die finale antwoord van menswees wees?  En dalk in teenstelling met die woorde van Psalm 139 13 “Want U het my niere gevorm, my in my moeder se skoot geweef, Ek loof U, omdat ek so wonderbaar is, wonderbaar is u werke” en Jer 1, 2-5 “Voordat ek jou in die moederskoot gevorm het, het ek jou geken, en voordat jy uit die liggaam voortgekom het, het ek jou geheilig”  Verse wat ons eintlik minder gehoor het, en wat minder sentraal staan in die Teologie wat ek gehoor het,  as die fokus en sentrale tema van “Sondige Natuur”.

Ek onthou dat ek as kind in my bedjie in Belfast op die plaas my nag gebedjie gedoen het, en bang was dat ek aan die slaap raak tussen die vergiffenis gebed en my ogies toemaak en DALK intussen weer sonde sou doen en as ek dan in die nag sterf, hel toe sal gaan.   Toe ek in my 4e jaar van Teologie studies my eerste preek in Magalieskruin doen, moet ek die Dinsdagmiddag die ou dominee gaan sien met my liturgie en preek.  Ek het besluit om met my eerste preek eerder die wet gedeelte uit Mattheus voor te lees en nie die hele 10 gebooie nie.  Nee, se die ou oom, JY lees die 10 gebooie, want ‘n suksesvolle preek is wanneer jy mense laat skuldig voel, sodat hulle as hulle na die diens huistoe gaan, hulle lewens gaan regruk.  Nou ja, so het sonde so deel van ons lewens geword, en gepaardgaande daarmee die skuldgevoelens van wie en wat jy is, met die baggasie van waarmee jy gebore is, sonder keuse.  So word mense se uitdaging in die lewe dus nie om te leef nie, maar eerder hulle lewens te wy daaraan om sonde in hulleself te bestry en beveg om sodoende nie ten gronde te gaan nie.

Aan die kern van die idee is die analise van die verhaal van die ontstaan van die sonde, die paradysverhaal.  Gepaardgaande daarmee die opdrag van Paulus om “jou sondige natuur af te sterf” in Romeine en ook gevind in Psalm 64.  Sentraal aan die denke vir mense is die woord “sondige” of silent en hulle hoor net “natuur”, of vir ander is daar nie onderskeid tussen die woorde nie en is alle “natuurlikheid” sondig.  As voorbeeld hiervan die volgende voorbeeld.  Ek het hierdie nogal baie agtergekom toe ek nog voorhuwelikse katkisasie vir paartjies gedoen het.  Gewoonlik raak mens dan ook aan die seksualiteit.  Dit was vir my verbasend hoeveel mense die idee huldig dat “seksualiteit” iets is wat NA die eet van die appel en sondeval pas, asof die mens voor die sondeval NIE hulle liggame gehad het nie, en dalk eiers gele het op ‘n bonatuurlike wyse.
Dan val mense se monde oop wanneer jy hulle verduidelik “fundamentalisties”, jammer, dat God vir Eva na die sondeval slegs se:  “Nou sal jy MET MOEITE, kinders in die wereld bring”.  Interresant hoe byvoorbeeld ‘n hele godsbeeld en katolieke kerk gebou is rondom die feit dat selibaat van jou seksualiteit ‘n manier is om sonder sonde te wees, en ook die idee dat Jesus maagdelik gebore MOES gewees het om Goddelik te kan wees.  Dit is asof ons WERKLIK glo dat natuurlikheid sonde is en bydraend is daartoe om meer en meer sonde te verwek in ons.

Dit is so diep in ons verweef dat ek nou amper op hierdie stadium wil se dat ek jammer is dat ek nou seks uitlig.  Dit is ook so diep in ons ingeprent, dat ouers altyd skaam is of sukkel om met hulle kinders oor seksualiteit te praat, maar geen probleem het om hulle te potty train of vir hulle te leer om hoe om met ‘n mes en vurk te eet of welke kos gesond is om te eet vir hulle groei nie, of hulle sonbrandmiddel aan te smeer of tande te borsel om hulle liggaamlikheid en gesondheid te onderhou nie.  En sodoende word die idee al meer en meer by ons gevestig dat jy nie mag nie!

Ek vind dit so hartseer dat ons in ‘n wereld geleef het en leef waar ons met hierdie idee rondloop, en ook met skrif uitleg wat volgens my ons so vervreem van God en die goddelike gawe van die lewe.  Een van my dominee vriende se beste boodskap wat vir ewig by my vassteek is die idee dat toe God jou geskep het, Hy ‘n deel van Homself afgebreek het en gese het, ek parafrasseer nou, “go have an adventure”.  As ek die Bybel dan nou reg lees, besef min mense hoe God na die skepping, en voor die sogenaamde sondeval na my en jou en ons natuur as mens gekyk het en gese het, DIT IS VOLMAAK!  Alles was in harmonie met elkaar en perfek.  Ons word geleer dat, in die definisie van sonde, sonde eintlik is wanneer ek my vrye keuse gebruik om eerder in dis-harmonie met God en met alles om my te leef.  Dus was sonde en ons sondigheid eintllik die oomblik toe ons besluit het om ons natuurlikheid en hoe ons volmaak geskape is, teen te kies.  En op ‘n manier, die feit dat “EK MAG” maar met God in harmonie wees en ek mag maar myself wees, teen gekies het.

Eintlik word die sin in die lewe gevind wanneer ek teruggaan en ontdek WIE ek in God se idee en skepping is.  Die ontdekking van hoe God my gemaak het en hoe God my sien is natuurlik, kyk maar hoe mense van die begin van tye, sonder teologiese sendingwerk self God gaan soek het.  Hulle het totem pale opgerig en uitgekerf.  En toe rituele ontwikkel van hoe om in harmonie met God te leef deur dinge soos offers en optrede, en dalk daarin het daar meer dis-harmonie en afstand gekom, want ons het nou net nie mooi genoeg die reendans gedoen nie, of die beste offers gebring nie, en daarom reen dit nie, want God is kwaad vir ons.  Amper ook soos nou wat baie fundamentalistiese persone op Facebook ook “sonde” blammeer vir wat nou met Covid-19 gebeur.

As ek God en ons bestaan reg verstaan, is my en jou roeping om onsself in Goddelikheid en God se volmaaktheid in onsself te ontdek.  Wanneer ons dit kan regkry, kan ons leef.  Die term in Christelikheid wat ons die minste gebruik en op let is die woord, genade.

Die idee dat God se skepping en liefde volmaak en genoeg is, en dat geen dans of miskenning van natuurlikheid of welke ander ritueel my in harmonie met God kan dwing nie.  Die besef dat dit net eenvoudig IS, WAS en altyd sal wees,  is die natuurlikheid waarmee ek en jy geskep is.  As my soeke in myself na harmonie is, met God, vloei dit dat ek met harmonie in myself kan leef.

 Terwyl dit iets is wat ek moet verdien, sal jy nooit ooit kan voldoen nie, en dankie tog daarvoor!  Net soos wat jy gholf mag speel, sonder dat jy noodwendig dit professioneel hoef te doen, en ook te besef dat al is jy Tiger Woods, hy slaan ook die bal soms in die water!

Ek onthou dat ek ook op skool baie graag in die atletiekspan wou gewees het, en ek het aangehou en aangehou, totdat ek in Graad 10 ontdek het dat my klein skooltjie nie ‘n 400m Hekkies atleet het nie, en dat dit my manier is om in te kom, nie dat ek SA’s gewen het nie, maar ek het reggekom.  Ek het ontdek en gesoek na ‘n plek en ‘n manier om myself uit te leef.  Jy het nie nodig om die beste te wees om te doen wat jy graag wil nie, net so hoef jy nie God se skoonste wit lappie te wees voor jy met Hom en ander in harmonie kan leef nie.

Die lewe is gebou op harmonie en vrede.  Dit is soos ‘n boom wat by ‘n stroom geplant word, wat net sy rol speel, nie bekommer oor enige iets nie, maar net is.  Mooji  “There is no way to be.  You are, It is enough, full stop”
Jy mag, en daarin ook, ook besluit of jy in die harmonie wil leef of nie?  Dit is die wonder van die lewe, en nie in die disharmonie te leef dat jy nie goed genoeg is vir God en Sy teenwoordigheid nie.  Dit is die sonde!

Lao Tzu “At the centre of your being you have the answer; you know who you are and you know what you want”

Waterskaarste!

So ‘n paar weke gelede het ons ‘n waterkrisis gehad in die plek waar ek woon.  Dit was nogal uitdagend, aangesien ons so afhanklik en gewoond geraak het om net eenvoudig ‘n kraan oop te draai en dan is daar water.  Soos gewoonlik het die insident my aan die dink gesit, want wat is die les uit daardie paar dae waar ek skielik nodig gehad het om te dink oor water.

Eerstens, die feit dat ek gewoond is dat daar altyd water in die pype is en ek slegs die kraan moet oopdraai bederf ons.  Skielik verstaan ek hoe ander mense op vele plekke in ons land daagliks kilometers moet stap om water in die hande te kry.  Vir die eerste keer in ‘n lang tyd leer my beperkte toegang my deernis en empatie, maar ook dankbaarheid.  Ek onthou daardie gevoel toe ek die een oggend toe die water weer aan is, net die kraan oopdraai en die water stroom uit.  Ek was amper soos ‘n kind wat op kersoggend daardie geskenk oopmaak wat ek vir Kersvader voor gevra het. 

Verder, dit is nou so ‘n paar weke na die insident, en daardie dankbaarheid en opwinding vervaag ook na tyd.  Dit vat nogal inspanning om so dankbaar en opgewonde te bly.  Nou is ek weer in die gewoonte om nie noodwendig van opwinding te spring wanneer ek die stortkraan oopdraai nie, want dit is asof ek verwag dat daar maar net altyd water sal wees.  Ons vergeet soms om dankbaar te wees vir die dinge wat ons as vanselfsprekend aanvaar.  In my eie denkwyse en geloof besef ek hoe ons so gewoond geraak het dat God of die “Universe” daagliks soveel dinge wel vir ons doen en gee wat ons nie voor dankbaar bly nie.  Die opwinding om elke oggend dankie te se vir die son wat opkom, dat ek nie siek is nie, dat my kinders gesond en gelukkig is, vervaag baie keer by ons.  Maar dink vir ‘n oomblik wat sal gebeur indien hierdie “vanselfsprekendheid” van jou weggeneem word?  Hoe gaan jy dan voel en dink? 

Ek onthou daardie oggend toe die water weer stroom deur die krane het ek sommer onmiddelik ‘n glas gaan gryp en onder die kraan gehou.  Skielik ook het ek nie omgegee hoe skoon of hoeveel kalk of hoe koud of hoe warm die water was nie, ek was net te gelukkig dat daar water is.  Ek het nie gedink dat ek ooit soveel geluk sou vind om ‘n toilet te kan trek nie.  Soveel keer in ons lewens maak ons soveel van die sideshows en studies oor die lewe, dat ons vergeet om die water te geniet.  Dit moet uit hierdie fontein of uit daardie plastiekbottel kom voordat ons gelukkig gaan wees.  Ons word soms soos ‘n kind wat ‘n geskenk kry wat nou nie heeltemal aan die vereistes voldoen nie, en dan dit teruggooi in die gesig van die persoon wat dit vir ons gee.  Ek onthou selfs dat ek die wasbak vol water gemaak het om te skeer, en omdat die pype nou vir ‘n paar dae nie lekker gewerk het nie, het die water so bruinerig en met stukkies grond gespoeg in die wasbak.  Ek was so dankbaar dat ek net kan skeer dat dit my nie so gepla het soos altyd nie. 

Daardie paar dae het ek nodig gehad om ook innoverend te wees en planne te beraam.  Ek het skielik nodig gehad om mense te vra of ek by hulle kan kom stort en konneksies gemaak.  Ek het geleer om daardie “nuttelose” OROS bottels nie weg te gooi nie, maar vol te maak waar ek kom en terug te vat huistoe om koffie te maak en my tande te kan borsel.  Skielik het ek dinge raakgesien wat ek meestal weggooi en besef ek net hoe die nuttelose houer skielik ‘n seen is en tot hulp is.  Ons is soms wanneer dit by mense kom vinnig om te oordeel, vinnig om af te skryf en weg te gooi.  Miskien en dalk net miskien moet ons die waarde insien van ‘n persoon wat dalk en net dalk vir my lewensnoodsaaklik kan wees.  Geen houer was vir my te simpel of stupid of nie fancy genoeg as ek uit hom water kan kry waarmee ek koffie kan maak nie. Wanneer jy dors word, word jy dankbaar vir daardie skewe en onvolmaakte houer wat tot jou beskikking is.

Ek het ook besef dat omdat die water skaars is, ek moet seker maak dat die houer waarin ek dit gooi nie lek nie.  Ek het toe die water volop was seker jare laas die houer waarin die water moet loop ondersoek, maar toe dit skaars raak, toe fokus ek.  In dieselfde opsig, wanneer dinge goed gaan, vergeet ons om aandag te gee aan ons gebrokenheid, want die water is volop.  En soms, net soms is die tekort aan vloei van dinge in ons lewens ‘n uitdaging aan elkeen van ons om ons eie gebrokenheid te ondersoek, sodat die min wat ons wel kry nie ook verlore gaan nie.  En soms is ons gebrokenheid die oorsaak dat ons bekers nie oorloop nie, nie dat die water nie sterk genoeg inloop nie, maar omdat dit vinniger deur ons eie toedoen en gebrekenheid verlore gaan.  Plug jou lekplekke, maak jou wonde geson,  is dalk ‘n uitdaging as jy wil he dat jou beker moet oorloop, en le die fout nie noodwendig by die bron van water wat te min of onvoldoende is nie.

Mense praat die hele tyd ook van die Law of Attraction in en hoe ‘n mens moet manifesteer.  Omdat ek deur hierdie proses geleer het om elke druppel op te pas, het ek wanneer ek die water in my glas gooi, nie my vingers of iets in die pad te sit en met die genadewater mee in te meng nie.  Hoeveel keer vra ons dinge, sit die glas onder die kraan, draai die kraan oop en dan wil ons met ons arrogansie tussenin kom en vir die water wil voorskryf hoe om in die glas te beland? Jy het nie nodig om, wanneer jy dors is en jy as lee glas (in welke vorm ookal) onder die kraan staan, elke druppeltjie met jou hand te vang en in die glas te rangskik nie.  Jy vertrou dat die water self sal weet, natuurlik sal organiseer om jou glas vol te maak op Sy manier en op Sy tyd.  Ons bid, en ons vra dat ons glas volgemaak moet word, ons post en vertel hoe ons op God vertrou, maar in welke mate vertrou ons God soos ons die water vertrou om die glas vol te maak op Sy manier?  Die Bybel leer ons om te bid, glo en te vertrou, maar soms is al die water rondom die glas en gemors omdat ons telkemale inmeng.

Nou is daar ook van alle tye af die vraag na hoe my betrokkenheid en insette nou moet wees.  Moet ek net terugsit en niks doen nie, of moet ek alles self doen?  Die antwoord is in die balans tussen die twee, bid en doen.  Ek weet vanoggend dat daar water in die kraan is, en dat daar meer water is as wat ek vandag kan opgebruik, dit is geloof.  As ek nou dors is, hier waar ek nou sit, net die wete dat daar water in die kraan is, is al genoeg, maar dit les nie my dors of was my lyf nie.  Dit vul my met ‘n gerustheid dat daar is en ek enige tyd water kan kry.  Maar, ek moet my glas uit die kas haal, ek moet dit onder die kraan gaan sit, maar meer nog, ek moet die kraan oopdraai.  Dan eers kan ek die water drink wanneer dit deurgevloei het na my toe.  God weerhou nie die water na ons toe nie, Hy herinner ons elke oomblik dat Hy daar is, maar ek moet dit erken en myself oorlewer daaraan. 

As jy vir God vra om jou te help met ‘n transaksie, kan jy nie net op die bank sit met jou lee glas en verwag dat dit vol water moet raak nie.  Jy moet die foon optel, jy moet die mense gaan sien.  Jy moet jou glas gaan haal en onder die kraan sit en die water oopdraai.  Ek is nou al ‘n geruime tyd enkellopend, en ek vra vir die Here om iemand in my lewe te stuur saam met wie ek gelukkig kan wees.  Dit help egter nie as ek my glas nie optel en onder die kraan van God se goedheid gaan sit nie.  Ek moet myself blootstel sodat God sy genade oor my kan laat vloei.

Ek sluit af met twyfel, want twyfel is menslik.  Na my ervaring van om sonder water te sit, glo my, toets ek nog steeds na ‘n paar weke OF daar water in die kraan is.  Ek is steeds bevrees dat die water dalk nie gaan vloei nie en het ‘n paar houers met water in die yskas gehou.  God weet hoe ons as mense is, Hy verwag nie van ons die onmenslike nie, en al gaan toets ek net of daar water in die kraan is, beteken nie dat God nou skielik oor my houding en twyfel die water gaan weerhou nie.  God werk nie so nie.  Vir God is dit nie soos vir mense ‘n speletjie waar as ek nie kry wat ek soek nie, ek jou afsny van my liefde nie.  In God se wereld noem ons dit Genade, waar ek water kry nie op grond van wat ek doen nie, maar te midde van wat ek doen.

Ek wens jou ‘n wonderlike week toe, gaan leef voluit!  Stel jouself bloot en plaas jou glas onder die kraan van God se Genade en geniet elke oomblik van die wonderlike water en mag jou dors na wat jy ookal na smag, geles word!

Ammunisie:

Ek self was nooit in die weermag nie, maar baie van my vriende was en sommige is nog êrens besig daarmee in Irak of Sudan. Ek luister elkgeval altyd na hulle stories, van dit skokkend en van dit vol pret. Ek het darem al geleer om nie van koëels te praat nie, maar van rondtes en ook eerder van wapen as geweer. Ek weet ook dat jy spesialiseer en dat elkeen iets anders doen in die weermag. Wêreldwyd gons dit ook oor of privaat mense wapens mag besit en hoe dit gekontroleer kan word, terwyl ons almal weet dat dit nie die wapen of die rondte is wat skade maak nie, maar die mens, die denke en die idiologie.

Die spreekwoord lei ook nie verniet dat die pen magtiger is as die swaard nie. In my nuwe uitdaging in die lewe sien ek hoe mense mekaar, hulleself en hulle kinders verwoes met woorde. Whatsapp en Sms’e het die skerpskutters van ons tyd geword, want dis nie “close combat” nie en die ander persoon sien ook nie altyd die rondte aankom nie. En soos met ‘n rondte, as dit afgevuur is is daar nie keer nie. As iemand jou nommer het is jy in hulle radar en kan die aanval enige tyd gebeur. Jou koördinate is in die GPS van gevaar. Mense is gevaarlik, nie wapens nie.

Ons leef in ‘n interresante tyd, ‘n tyd waarin meeste mense opsoek is na harmonie en vrede, in hulleself en ook vir mense om ons. Ons wil graag Switserland wees, onpartydig en neutraal, waar elkeen ‘n geleentheid gegun word om te leef soos hy/sy wil en in vrede.  Die Switsers het wel 'n weermag en hulle het wapens want neutraliteit en vryheid mag en moet ook beskerm word. Maar, die Switsers raak nie betrokke by oorlog nie, inteendeel wend hulle hulle na plekke waar hulle stabiliteit kan bring. Dus, net omdat jy ammunisie het, beteken dit steeds jy het 'n keuse aan hoe en waar en waarvoor jy dit aanwend.

Sommige mense is permanent net ingestel en gefokus op oorlog. Sonder ammunisie en ‘n oorlog weet hulle nie wat om met hulleself te maak nie. As daar nie oorlog is nie gaan soek hulle daarna. Hulle skep alliansies met ander wat ook reg staan vir oorlog. En as daar die kleinste kans is om te ontplooi spring hulle in. Hulle spandeer alles moontlik op ammunisie en taktiek, en bemeester die kuns goed. Maar is dit die doel van die lewe om konstant te wil baklei? En kom ons is eerlik, as jy kyk na mense om jou is dit maklik om vyande te vind.

Die verskil is en bly jou basiese denkwyse. Neem Switserland weer as voorbeeld. As jy as basis vrede soek, dan plaas jy jou ammunisie in lyn daarmee. Dis nie asof Switserland iets het om te bewys nie, en almal het respek vir hulle. Hulle is approachable en het vriende wêreldwyd. As jy jou spiere wil wys soos Noord-Korea word jy geisoleer deur almal. Of jy kan met jou sterre en strepies gaan veg waar jy nie hoort nie en die natuurlike balans versteur. En jou inmeng lei tot torings wat val en haat.

Die spreekwoord lei dat geen mens ‘n eiland is nie. Jy het lande en mense om jou wat dalk van jou verskil. Hulle lyk anders en doen anders. En elkeen van ons is gewapen, maar eintlik behoort dit net tot een doel te wees en dit is om jou grense en jou manier van lewe te verdedig. As jy oor jou grens gaan besoek aflê mag dit slegs wees om vrede te bewerkstellig. Maar weereens, as jy nie vrede binne jou eie grense kan skep nie, hoe kan jy dit êrens anders gaan toepas? Sommige mense het so ‘n burgeroorlog in hulleself dat hulle selfs die mooi in hulle ook verwoes. Hulle skiet hulleself in die voet met hulle eie innerlike stryd dat hulleself verswak word tot die punt waar hulle nie as die nood druk hulle eie grense kan verdedig nie. En dan wonder hulle waarom die toeriste wegbly en jou eie mense emigreer uit jou lewe uit.

Dit beteken nie dat jy nonsens moet vat en slegs alles moet aanvaar nie. Switserland is nie wetteloos nie, in teendeel. Maar omdat almal instem tot die wette en besef dis tot voordeel van vrede, respekteer mense mekaar en die wette. Wette en ooreenkomste is juis geanker in respek, want as dit onder dwang is moet jy weer ‘n manier vind om dit af te dwing wat nog meer ammunisie en wapens vat.

Die lewe het reëls en grense. Die lewe het verskille en elkeen het die reg om hulleself te mag uitleef. Neutraliteit en harmonie kom nie deur ontwapening nie, maar deur wat jy met jou ammunisie doen en voor aanwend. En geluk kom as jou mense en jou binneste in vrede kan bestaan, as jy jou vrede beskerm en toeriste jou graag besoek waar die vrede en harmonie verkwikking vir hulle siele bring en waar hulle veilig voel en waters van rus ervaar!

So jou keuse, wees Noord-Korea of die VSA of Switserland!

Deon Lewis 5/10/2019

Wat gedoen met die Reuse in jou lewe?

Een van die grootste dinge waarmee Christene en gelowiges worstel, is waar hou geloof op en waar begin jou eie aksies. In dieselfde asem, waar moet ek ophou doen en waar met ek begin bid en dinge in God se hande plaas, onvoorwaardelik. Ek is nogal iemand wat kanse vat en dinge aanpak, soms blindelings en met volle geloof. Dan sit ek ook soms met die twyfel, want op vorige geleenthede het ek dieselfde gedoen, maar dinge het nie vir my uitgewerk nie. So, wat is die plek van ons aksies en ons denke in die proses? Ek voel soms "ongelowig" wanneer ek twyfel, of wanneer ek probeer doen, waar ek soms voel ek uit die pad moet klim.

Ek dink elkeeen van ons het al in tye so gevoel, waar ons nie 100% vertrou nie. Ek het grootgeword met die idee ook dat God kan alles, maar het tot die bewussyn gekom in my lewe dat God ook mense en ons aksies ook kan gebruik om by die doelwit van ons lewens uit te kom. Ek twyfel baie, nie in die vermoe en almag van God nie, maar eerder oor my plek in God se plan, of wat God van my vra om te doen. Ek is soms 'n "faith like potatoes, maybe" ou, en wonder soms of dit nie die probleem in my lewe is wat toelaat dat dinge skeef loop vir my nie. Ek wil soms 'n ark bou soos Noag in totale vertroue rondom God se wil, en soms voel dit asof ek saam met die skare wil staan en die bouery in twyfel wil trek. Soms kyk ek soos Dawid na die mense rondom my en wat hulle doen en bereik, sonder dat ek noodwendig hulle geloof raaksien. So wonder ek ook dan, wanneer ek dan my betrokkenheid toon, wat my plek is en of wat ek doen nie dalk verkeerd is en die oorsaak is van allerhande drama nie, veral as jy oor en oor dieselfde mislukkingspunt bereik.

Soms dink ek dat jou geloof absoluut werk, soos jy in jou individualiteit glo, en dat dit dalk vir elkeen anders is. Vir die een wat betrokke wil wees in God se plan, gebruik God hom in daardie plan. Vir die wat net glo dat God alles ten goede laat meewerk, dan werk hulle lewens so uit. Vir die twyfelaars sal die twyfel meer word, en daarmee saam meer situasies van twyfel. Vir die wat dink die lewe skuld hulle iets, gaan daar altyd situasies wees wat hulle daaraan herinner. En soms is ek soos 'n verkleurmannetjie op 'n smarie-dosie wat absoluut geen idee het oor waarmee God besig is nie, of twyfel of daar ooit in my lewe totale harmonie en struktuur sal wees. Soms verstaan ek my persoonlikheid en dat God my met positiwiteit vul, wat ongelukkig nie altyd die rekeninge kan betaal nie. Soms negeer ek die negatiewe en let nie op op die detail nie, en dan val dinge uitmekaar.

Ok, nou maak ek jou ook net so deurmekaar soos ek soms voel oor die lewe, en ja, die lewe het nie antwoorde nie. Wat ek die laaste ruk in my lewe agterkom is dat dit meer gaan oor en-en as oor of-of. Soms is God die God wat alles vir my laat uitwerk sonder my insette, en dan weet ek ook dat in Genade, wat ek ookal doen, behalwe om te glo, geen mate 'n invloed op God se Wil en gawes in my lewe het nie. My ma se altyd dat sy nie glo dat ons so absolute almag het om God se Wil te oorskryf of te verander nie. In dieselfde asem is die Bybel gevul met etlike verhale van mense wie se aksies op 'n manier drama vir hulleself en hulle geloof veroorsaak het. Ons kasty onsself dan ook weer, gereformeerd soos ons is, om die fout vir dinge in ons aksies en in ons geloof te gaan soek. Soos die spreekwoord lei: "bad things won't happen if you work harder on yourself".

In hierdie dag van my deurmekaar denke, sit ek baie en wonder oor wat ek alles in die verlede gedoen het om hierdie dag en situasie te verdien wat oor my pad gekom het, 'n dag met trauma en drama en pyn? En een ding wat ek absoluut verstaan, en dit is hoekom ek glo in die God waarin ek glo en op die manier waarin ek dit doen, is die woord Genade. Ek glo met my hele hart dat alles wat ons oor geloof leer by die venster uitgegooi kan word as dit nie was vir genade nie. In my wandelinge deur boeke oor ander Nie-Christelike geloof, is die Genade een van die enigste dinge wat ons nie in ander gelowe vind nie. Dit is Jy en Jou verhouding met die mense en universe om jou wat bepalend is van die geluk en ongeluk in die lewe. Ons praat so baie van "karma" wat ons uit die oosterse godsdienste van leer, en natuurlik praat die Bybel ook dat jy "maai wat jy saai", maar Genade is juis die teenbeeld daarvan. Wat genade vir my beteken is dat dinge goed of sleg loop, nie as gevolg van jou nie, maar te midde van jou. Eintlik vergeet ons hierdie soms, veral in 'n wereld van realiteite, wonder ek hoeveel keer en op hoeveel plekke ons die genade van God raaksien, bedank en in leef. Nou kom die gereformeerde logika weer in om ons te herinner dat ons nie net in Genade moet leef nie, maar hard moet werk om God en God se genade te verdien. Soos die gemeente vir Paulus gevra het, "beteken dit dat ons meer sonde moet doen sodat die genade moet toeneem?". Duidelik is ons probleem in die Christendom juis daarin gesetel dat ons niks hoef of kan doen om God se genade te aanvaar nie. Dit is hoekom, in my denke, soveel mense net eenvoudig nooit die konsep sal verstaan dat God gans anders is, en dat ons Hom nie kan "omkoop" of "druk" in 'n sekere rigting omdat ons so 'n perfekte lewe leef nie, of dat God se aksies straf is wanneer ons afdwaal van die smal weg?

Natuurlik, en veral tussen my en my "geleerde" vriende en Teoloee, praat mense baie oor die Bybel en oor die "nuwe" manier om te glo. Daar is verskillende idees oor Jesus, Sy maagdelike geboorte, of Hy nou werklik aan die kruis was, hoe die kruis gelyk het en of Hy werklik uit die dood uit opgestaan het en werklik God is? Ek wil nie op hierdie dinge teologies ingaan nie, want dit kan baie mense verwar, oor die algemeen dink ek dat dit juis in baie kringe die verwarring bring. Ek is gladnie 'n voorstaander van Fundamentalisme en letterlike verstaan van die Bybel nie, maar die beginsels van wie God is en hoe ek in 'n verhouding met die opperwese kan leef. En die antwoord wat dwarsdeur die Bybel vir my gestel word, is Genade, nie nie-verdienste, geen invloed situasie daarvan. En die grootste hiervan is wat aan die kruis gebeur het, nie met die persoon wat in die middel gehang het nie, maar die ou langs Jesus, wat gered is, sonder verdienste van een oomblik.

En die ding van Genade is dat dit gladnie sin maak nie, en dit is hoekom mense van die vroegste tye af die konsep gladnie verstaan nie, en ons in ons tyd soms nog minder. En nog meer, die feit dat die genade daar is vir die wat selfs nie in God glo of in Jesus Christus nie, selfs hulle het ook toegang tot God se genade. Maak nie rerig sin nie, want die een ding wat Genade "anders" maak is dat dit nie 'n ruilsituasie is nie. Ons as mense het 'n konsep van ruil, een ding vir 'n ander, van onsself tot ons medemens en verhoudings. In onsself "koop" ons ons goeie selfbeeld met hoe ons lyk, wat ons bereik en wat ons besit. In ons verhoudings "koop" ons ook geluk met blomme en met ander dinge. Met ons medemens "tel" die in ons lewens wat vir ons op 'n sekere manier dit verdien. En in Godsdiens dink ons baie min van onsself en glo dat ons nie God se liefde en deernis en goedheid verdien nie. Inherent leef ons in miinderwaardigheid teenoor almal, en die maklikste, eeue-oue gebruik van verdien of nie verdien nie is ons maklikste manier van handel met die wereld om ons.

Elke keer wat dinge in my lewe nie uitwerk nie, en die betaling vir die werk nie daar is nie, dan soek mense in minderwaardigheid die fout by hulleself en kasty hulleself deurlopend. Die grootste faktor van Genade is dat dit nie net van God vir jou is nie, maar van God aan jouself en jou eie manier van dink oor jouself met jou groot neus en klein bankbalans, maar ook van jou aan die mense om jou wat volgens jou dit nie verdien nie. Genade is soos 'n fontein wat van die bron deur jou en in jou spoel en wat deur jou moet spoel na die mense om jou. Dit is en kan nie verdien word nie, so wat jy ookal doen of nie doen in die lewe nie, reg of verkeerd, suksesvol en onsuksesvol, beinvloed in geen mate God se Genade of Almag oor die wereld en in jou lewe nie. Iemand het een keer vir my gese: "God het jou en my nie nodig om God te wees nie".

Vandag het as 'n slegte dag begin vir my, waar ek nie gevoel het dat daar enige Genade vir my is nie. Dinge wat ek gedoen en nie gedoen het nie was onder die vergrootglas. Ek het myself kasty oor wie ek is en wat ek doen en in minderwaardigheid my kop voor ander laat sak. Ek het getwyfel of God ooit Sy Genade vir my sal wys en hoe lank ek nog daarvoor moet wag. Ek het getwyfel is al die dinge wat ek aangepak het en waarin my geloofshoop gesetel is. Ek stress my morsdood oor die uitkoms, met logiese twyfel en stress. Soveel dinge het op dieselfde tipe manier vir my in die verlede begin en nie reg uitgeloop nie. Ek is bang dat dit nou ook weer die verkeerde tyd kan wees en dat dinge weer nie kan reg loop nie. Dit maak my weer bang dat ek dalk agv hierdie realistiese twyfel die ongeluk van die ding kan veroorsaak.

Toe gaan sit ek en ek skryf, ek gooi toe sommer alles hier vandag op papier neer, en besef dat al wat ek op kan roem, is dat God my Genadig sal wees, te midde van wat ek dink, voel of vrees en dat Hy my by waters van rus sal bring en nie aan my sondes of aksies sal dink nie. In dieselfde asem in dankbaarheid God vra om my te help om meer genadig teenoor myself en die mense om my om te gaan, nie uit verdienste uit nie, maar in liefde en dat ek in hierdie dag net liefde sal leef.

Ek is mal oor Dawid in die Bybel, en Dawid leer ons in sy Psalms dat hy ook getwyfel het en met dieselfde dinge as ek en jy geworstel het. Hy het ook twyfel gehad, ook in homself. Hy was die jongste en kleinste seun in sy gesin, en ek kan dink dat hy dalk baie geboelie en ore aangesit is, soos seuns maar is. Ek kan dink dat hy, as musikant, sagte emosionele mens, dalk daaroor gespot is, want hy was nie hierdie macho man dalk nie. Ek hoor hoe lag Goliath se manne hierdie outjie uit wat met 'n slingervelletjie die magtigheid van die wereld wil aanvat. Onthou, hy het ook getwyfel, en het nie net een klippie opgetel nie, maar 5. Sonder om nou letterlik alles op te neem, dit lyk vir my asof hy ook nie seker was dat die eerste klippie die dinge sou doen nie. En God het, te midde hiervan, tog die eerste klippie die werk laat doen, te midde van die ander 4 wat hy nog in sy sak gehad het.

Ek weet nie voor watter Reus van 'n situasie in jou lewe jy staan nie, dalk geld of siekte of 'n reuse transaksie of 'n reuse verhoudingskrisis of 'n reuse onsekerheid. Na alles wat ek in my lewe gesien en gedoen en ervaar het, seker maar soos 'n Dawid ook, God se Genade is enorm, dis gratis en dit is onverdienstelik. Vandag bid ek Genade van God oor my, my reus en my uitdaging in die geloof dat God te midde van my twyfel, te midde van my spanning, te midde van die uitjouery en minderwaardigheid, in die geloof dat Hy vir my is en vir my oorwinning sal bewerkstellig, gratis en verniet, al verdien ek dit nie.

Virus-free. www.avg.com